Çin ile ABD arasındaki ticaret ve teknoloji gerilimi yeni bir aşamaya taşındı. Pekin yönetimi, Washington'un Çinli şirketlere yönelik son yaptırımlarına karşı kapsamlı misilleme kararları aldı. Yeni adımlarla birlikte ABD'ye yönelik insansız hava aracı (İHA) ihracatı daha sıkı denetime alınırken, altı ABD'li kuruluş yaptırım listesine eklendi.
Liderler Zirvesi Öncesi Tansiyon Yükseldi
Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile ABD Başkanı Donald Trump'ın mayıs ayında gerçekleştirdiği görüşmenin ardından ilişkilerde normalleşme beklentisi oluşmuştu. Ancak Şi'nin eylül ayında ABD'ye yapması planlanan ziyaret öncesinde iki ülke arasındaki ticaret gerilimi yeniden tırmandı.
Çin Ticaret Bakanlığı, son kararların ABD'nin teknoloji ve ticaret alanındaki yeni kısıtlamalarına karşılık olarak hayata geçirildiğini duyurdu. Washington'un Çin menşeli dronlara yönelik yasakları genişletmesi ve çok sayıda Çinli şirketi kara listeye alması, Pekin'in misilleme adımlarını hızlandırdı.
"Başka seçeneğimiz kalmadı"
Bakanlıktan yapılan açıklamada, ABD'nin attığı adımların iki ülke liderleri arasında varılan mutabakatı zedelediği ve Çin'in meşru çıkarlarına zarar verdiği savunuldu.
Açıklamada, "Çin'in gerekli karşı tedbirleri almaktan başka seçeneği kalmamıştır." ifadelerine yer verilirken, Washington yönetimine uyguladığı kısıtlamaları kaldırma çağrısı yapıldı. Pekin, yeni yaptırımların gelmesi halinde ilave karşılık verileceği mesajını da verdi.
İHA İhracatında Yeni Dönem
Çin, hem sivil hem de askeri amaçlarla kullanılabilen çift kullanımlı insansız hava araçları ile bunların kritik bileşenleri ve ilgili teknolojilerin ihracatında olay bazlı inceleme ve onay sistemi uygulamaya başladı. Böylece ABD'ye yönelik İHA ihracatındaki denetimler önemli ölçüde sıkılaştırılmış oldu.
Altı ABD'li Kuruluşa Yaptırım
Pekin yönetimi, aralarında Applied DNA Sciences Inc. ile Human Rights in China'nın da bulunduğu altı ABD merkezli kuruluşun Çinli şirketlerle ticari faaliyet yürütmesini yasakladı.
Bunun yanında Compliance Testing LLC'nin, ABD Federal İletişim Komisyonu (FCC) ile iş birliği yaparak Çin'in güvenlik çıkarlarına zarar verdiği gerekçesiyle ülkedeki faaliyetleri durduruldu.
Sertifikasyon Sistemi Değişti
Çin Devlet Piyasa Düzenleme İdaresi de ABD merkezli şirketlerin, Çin Zorunlu Sertifikasyonu (CCC) kapsamında Çinli firmalar adına fabrika denetimi yapamayacağını açıkladı. Yeni düzenlemeyle birlikte ABD'li üreticilerin Çin pazarına yönelik sertifikasyon süreçlerinde farklı denetim kuruluşlarıyla çalışması gerekecek.
Öte yandan ABD de kritik madenler ve yüksek teknoloji ürünlerine yönelik yeni ihracat kısıtlamalarını devreye alırken, iki ülke arasındaki ekonomik ve teknolojik rekabetin önümüzdeki dönemde daha da sertleşmesi bekleniyor.
