İktidarın “Terörsüz Türkiye”, DEM Parti’nin ise “Barış ve Demokratik Toplum” olarak adlandırdığı çözüm sürecinde oluşturulan alt komisyonların nasıl çalışacağına ilişkin ayrıntılar netleşmeye başladı.

Sürecin hukuki altyapısını oluşturan yasanın 18 Ağustos’ta yürürlüğe girmesinin ardından, 24 Ağustos’ta Milli Dayanışma ve Bütünleşme Koordinasyon Kurulu bünyesinde dört alt komisyon oluşturuldu.

BBC Türkçe'nin AK Parti kaynaklarından edindiği bilgilere göre, komisyonların üyelerinin ve çalışma yöntemlerinin ay sonuna kadar belirlenmesi planlanıyor. Sürecin hükümet kanadındaki siyasi koordinasyonunu Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz yürütüyor.

'Teyit-tespit yılbaşına sarkabilir"

Siyasi kulislerde daha önce PKK’nın silah bırakması ve tasfiyesine ilişkin teyit-tespit çalışmalarının ekim ayında tamamlanabileceği ifade ediliyordu.

Ancak alt komisyonların henüz fiilen çalışmaya başlamaması nedeniyle takvimin uzayabileceği belirtiliyor. Bazı AKP kurmayları, teyit-tespit sürecinin tamamlanmasının yeni yıla sarkabileceğini değerlendiriyor.

Yasaya göre bu aşamanın tamamlanmasının ardından PKK üyelerinin Türkiye’ye dönüşü veya adli makamlara başvurusu için öngörülen altı aylık süre başlayacak.

Üç komisyon kamu bürokrasisinden oluşacak

Adli ve Hukuki İşler, İzleme ve Tespit ile Sosyal Uyum ve Bütünleşme alt komisyonlarının ağırlıklı olarak ilgili bakanlıklar ve kamu kurumlarından görevlendirilecek bürokratlardan oluşması planlanıyor.

Komisyonlar kendi alanlarında teknik çalışma yürütecek, kurumlardan bilgi toplayacak ve hazırladıkları raporları Milli Dayanışma ve Bütünleşme Koordinasyon Kurulu’na sunacak.

Alt komisyonların bağımsız karar alma yetkisi olmayacak. Nihai karar mercii ana kurul olacak.

Silahsızlanma komisyonunda karma yapı

Silahsızlanma ve Stratejik Koordinasyon Alt Komisyonu’nun ise diğer üç komisyondan farklı bir yapıya sahip olması öngörülüyor.

AK Parti kaynaklarına göre komisyonda yalnızca kamu görevlileri yer almayacak. Emekli askerler, bölgede görev yapmış bürokratlar ve eski valiler, akademisyenler, güvenlik ve terör uzmanları ile farklı ülkelerdeki silahsızlanma süreçlerinde görev almış isimlerden yararlanılabilecek.

PKK’nın Kuzey Irak ve Suriye’deki yapılanmaları ile bölgedeki koşulları bilen kişilerin de çalışmalara katkı sunması bekleniyor.

Komisyonun faaliyetlerinin Türkiye ile sınırlı kalmaması; gerektiğinde Kuzey Irak, Suriye ve Avrupa’daki gelişmelerin de takip edilmesi planlanıyor.

Öcalan'a resmi statü verilmeyecek

Süreçte tartışılan başlıklardan biri de Abdullah Öcalan’ın rolü.

DEM Parti İmralı Heyeti üyesi Pervin Buldan, Öcalan’ın komisyonda görev alacağını açıklamıştı. AK Parti kaynakları ise Öcalan’a resmi bir görev, özel statü veya doğrudan komisyon üyeliği verilmesinin öngörülmediğini belirtiyor.

Bununla birlikte, silah bırakma çağrısını yapan ve örgüt üzerinde etkisi bulunduğu değerlendirilen Öcalan’ın, ihtiyaç duyulması halinde sürecin ilerlemesine yönelik yönlendirmelerde bulunabileceği ifade ediliyor.

AK Parti cephesi bunu Öcalan’ın komisyonun resmi bir unsuru olması değil, ihtiyaç halinde sürece katkı sunması şeklinde değerlendiriyor.

Çalışmalar gizli yürütülecek

Silahsızlanma ve Stratejik Koordinasyon Alt Komisyonu’nun çalışmalarını gizli yürütmesi planlanıyor. Komisyonun tespit, değerlendirme ve önerilerinin kamuoyuna açıklanması yerine doğrudan ana kurula iletilmesi öngörülüyor.

Teyit-tespit sürecinin yalnızca silahların teslim edilip edilmediğinin belirlenmesiyle sınırlı kalmayacağı; PKK üyelerinin bulunduğu bölgeler, kamplar, silah depoları ve farklı ülkelerdeki yapılanmaların da değerlendirmeye alınacağı belirtiliyor.

Adli süreçler teknik olarak incelenecek

Adli ve Hukuki İşler Alt Komisyonu ise soruşturma, kovuşturma ve mahkumiyet süreçlerine ilişkin teknik çalışmalar yürütecek.

Düzenlemelerin dosyalara otomatik olarak uygulanmayacağı, dosyanın bulunduğu aşamaya göre ilgili savcılık veya mahkemelerin değerlendirme yapacağı belirtiliyor.

İhtiyaç duyulması halinde hakim ve savcılardan oluşan geçici çalışma gruplarının oluşturulması da gündemde.

Sosyal uyum için bakanlık uzmanları

Sosyal Uyum ve Bütünleşme Alt Komisyonu’nun cezaevinden çıkan kişilerin topluma ve ailelerine uyumu, psikolojik destek ve meslek edinme gibi başlıklarda çalışma yürütmesi planlanıyor.

Bu kapsamda Aile ve Sosyal Hizmetler, Sağlık ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik bakanlıklarının uzmanlıklarından yararlanılması öngörülüyor.

Kaç kişi Türkiye'ye dönecek?

AK Parti kulislerinde, yurt dışından Türkiye’ye dönecek PKK üyelerinin sayısının yüksek olmayabileceği değerlendiriliyor. Geçmiş yıllardaki kayıtlarda hayatta görünen bazı kişilerin bugün yaşamıyor olabileceği, bu nedenle mevcut listelerin gerçek sayıyı tam olarak yansıtmayabileceği belirtiliyor.

Süreçte dört alt komisyonun yanı sıra ana kurulun ihtiyacına göre geçici uzman çalışma grupları da oluşturulabilecek. Alt komisyonlar çalışma, izleme ve raporlama görevini üstlenirken nihai karar yetkisi Milli Dayanışma ve Bütünleşme Koordinasyon Kurulu’nda olacak.