Herkesin bir gün öğrenmek zorunda kalacağı teknoloji: Blockchain

Herkesin bir gün öğrenmek zorunda kalacağı teknoloji: Blockchain Kritpo para nedir? Blockchain nedir? Dijital para nereye koşuyor? Murat Seyitmuhammedov yazdı...

Ekonomi 08.12.2020, 17:31 08.12.2020, 17:31
Herkesin bir gün öğrenmek zorunda kalacağı teknoloji: Blockchain

Kodak, Casio, Ericsson bir çok teknoloji devi dijitalleşmeye ayak uydur(a)madan tarihin tozlu
sayfaları arasındaki yerini aldı. Kodak’ı dijital fotoğraf makineleri, Casio’yu akıllı saatler…
Yahoo’yu kendi iş bilmezlikleri ve Google elimine etti. Dinazor yöneticilerin yerini değişime
açık, ileri görüşlü ceo’lar aldı. TV kanallarının yerini Youtube kanalları. Film yıldızlarının
şöhretini Youtuberlar aldı. Gelecekte paranın dijital formlarda kullanılacağından herkes emin.
Kağıt para kullanımının azaldığı açıkça ortada. Hali hazırda Asya ülkelerinde Wechat ve Alipay
gibi mesajlaşma uygulamalarına entegre edilen sistemlerle mobil cihazınızla ödeme
yapabiliyorsunuz. Facebook ise 2021 ocakta Diem adlı kendi dijital para birimini çıkartıyor.
Soru şu; bu para güvenilirliği her gün sarsılan merkez bankalarına mı ait olacak yoksa
tamamen merkezden bağımsız bir “dünya parası” mı olacak? 
Blockchain (blokzincir) teknolojisi tam da burada devreye giriyor. Sanıyorum aramızda
veritabanı kelimesini duymayan yoktur, peki ya dağıtık veri? Malum, sınavlarda aldığınız
notlar okulun veritabanında, kişisel mal varlığınız bankanızın veritabanında ya da kişisel
kimlik, ikametgah ve sağlık bilgileriniz devlet daireleri ve hastanelerin veritabanlarında
tutuluyor. Yani hepsi bir merkeze bağlı. Bazen bu merkez tek bir kişi (bankanın sahibi) bile
olabilir. Bu bilgiler çok rahat bir şekilde üçüncü bir kişi tarafından görülebilir ve kişinin kim
olduğu saptanabilir hatta istendiği takdirde bu bilgiler değiştirilebilir. Blockchain
teknolojisinde ise bütün verileriniz kimseye ait olmayan dağıtık veri defterlerinde tutulur. Bu
defterdeki veriler, sisteme dahil olan herkes tarafından mutabakat sağlandığı takdirde
onaylanır fakat verinin kime ait olduğu gizli tutulur dolayısıyla sonradan değiştirilemez,
anonimdir ve tabii ki bir sahibi veya merkezi yoktur. Sosyal medya platformları bizim
hakkımızda bizden çok şey biliyorlar. Bu platformlar kişi bilgilerini reklam verenlere para
karşılığı satıyorlar. Blockchain teknolojisi kişisel bilgilerin sadece gerekli bölümlerini gerekli
kişilerin görüntülemesine olanak tanıyarak bu durumu tamamen ortadan kaldırabilir.
Örneğin bir bara gittiğinizde kapıdaki güvenlik görevlisi sizin sadece yaş bilginize erişebilmeli,
isminiz, doğum yeriniz ve baba adınız gibi birçok bilginin olduğu kimlik belgesini elinde
tutmasına gerek yok. Blockchain, kimlik bilgilerinizi şifreleyerek reklamcılardan ve
sahtekârlardan korur. Yani blockchain; şeffaf, dağıtık, değiştirilemez, merkeziyetsiz ve
anonimdir.
Nasıl mı işliyor? 
Dağıtılmış networkler bir konsensüs modeline ihtiyaç duyarlar. Bunun sebebi de lidersiz
(merkezsiz) yapıların demokratik olarak karar almak durumunda olduklarında bunu oldukça
hızlı ve adil bir şekilde yapabilme gereksinimleridir. Yani merkeziyetsiz sistemlerde
transferleri onaylayacak bir merkez olmadığı için sistemin içindeki diğer bireylerin kendi
içinde fikir ayrılığına düşmemesi gerekli. Konsensüsün blockchain teknolojisindeki işlevini ise
bir örnekle anlatayım. Bitcoin
networküne işlenen herhangi bir para transferinin sistemdeki tüm kullanıcılar
tarafından kabul edilmesi gerekiyor. Yani bu para transferini tüm kullanıcılar
onaylarsa “fikir birliğine” erişilir. Konsensüs sağlandığında ise bu transfer blockchaine
kaydedilir. Sonuç olarak, bitcoin sadece blockchain teknolojisini kullanan dijital bir para
birimidir. Bu teknolojiyi kullanan ve aynı zamanda dijital olan para birimlerine ise kriptopara
Gelelim ne işimize yarayacağına...

Bildiğiniz üzere son zamanlarda yardım kuruluşları birçok yolsuzluk haberleriyle gündeme
geliyor. Birçoğu kaynak yönetimi, operasyonel şeffaflık ve yönetişim zorluklarınının
üstesinden gelmeye çalışıyor. Blockchain teknolojisi, bu kurumların fon alma ve yönetme
sürecini daha şeffaf ve adil yapıyor.
Özetle:
Blockchain teknolojisi, dağıtılmış defter teknolojisi olarak, ağlar ve kuruluşlar için
güvenlik, şeffaflık, hesap verebilirlik ve verimlilik sağlama yeteneğine sahip. Bu
teknoloji mahremiyeti arttırır ve güven ihtiyacını ortadan kaldırır. Gündelik ödemelerde ve
gayrimenkul alımı gibi kişilerin aracılığıyla yapılan işlemlerde aracıları (komisyoncular-
bankalar) ortadan kaldırır.
Blockchain nihayetinde pek çok sektöre entegre edilebilir ucu açık bir kullanım
alanına sahiptir. Finans ve tarımdan, kamu idaresi ve sanata kadar her türlü iş kolu
ve yaşamı kökten değiştirme gücünü de elinde tutuyor. Bu teknolojinin gerçek
hayatta kullanılmaya başlanıp yayılması ise sadece bizim geleneksel (merkezi olan)
sistemleri terk edip bir an önce blockchain tabanlı sistemlere geçmemizle alakalıdır.
Baktığımızda internetin kabul edilmesi 5-10 yılı aldı, bu teknolojinin kabulü de öngörülere
göre bir 3 yıl alacaktır.
Blockchain teknolojisinin nihai hedefi nedir?
Blockchain teknolojisinin varoluş amacına uygun bir şekilde çalışabilmesi için,
kullanıcıların etik kurallar çerçevesinde hareket etmesi gerekir. Eğer bu standartlar
yerine getirilirse, şimdilik çok çok yeni olan blockchain teknolojisi, iş yaşamını
kolaylaştıran, adil ticaretin yapılabildiği, demokratik bir ekonomiye sahip ve
kapitalizmin aksine insanların faydası için çalışan toplumların oluşmasını
sağlayacaktır.

Yorumlar (0)
23
parçalı bulutlu