Erdoğan, ŞİÖ ile ilişkilerden Rusya-Ukrayna savaşına, “Terörsüz Türkiye” sürecinden Suriye’deki gelişmelere, F-35 ve S-400 meselesinden Karadeniz’deki ticari gemilerin güvenliğine ve Yunanistan’ın Ege’deki askeri faaliyetlerine kadar birçok başlıkta değerlendirmelerde bulundu.
“ŞİÖ En Büyük Bölgesel Teşkilatlardan Biri”
Kırgızistan ziyaretini değerlendiren Erdoğan, yaklaşık 30 yıl önce “Şanghay Beşlisi” adıyla kurulan yapının zaman içerisinde çok sayıda ülke ve uluslararası kuruluşu bünyesinde barındıran önemli bir bölgesel teşkilata dönüştüğünü söyledi.
Türkiye’nin ŞİÖ üyesi ülkelerle ticari ve ekonomik ilişkilerini geliştirdiğini belirten Erdoğan, teşkilatla ilişkilerin daha ileri seviyelere taşınmasının mümkün olduğunu ifade etti.
ŞİÖ üyeliğinin Batı’dan kopuş anlamına gelmediğini vurgulayan Erdoğan, Türkiye’nin hem Doğu hem de Batı ile dengeli ilişkiler yürütmeyi hedeflediğini söyledi.
Putin İle Görüşme
Erdoğan, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile yaptığı görüşmenin de verimli geçtiğini belirtti.
Görüşmede Rusya-Ukrayna savaşındaki son gelişmelerin ele alındığını aktaran Erdoğan, enerji, ticaret, turizm ve yatırımlar başta olmak üzere Rusya ile birçok alanda iş birliği bulunduğunu söyledi.
Savaşın bir an önce sona ermesi gerektiğini belirten Erdoğan, Türkiye’nin barışın sağlanması için üzerine düşeni yapmaya hazır olduğunu ifade etti.
“Terörsüz Türkiye” İçin Takvim Açıklamadı
“Terörsüz Türkiye” sürecine ilişkin soruyu da yanıtlayan Erdoğan, bu tür süreçler için kesin bir takvim vermenin doğru olmayacağını söyledi.
Süreci bir zamanlama meselesinden çok hedef olarak gördüklerini belirten Erdoğan, devletin yol haritasının bulunduğunu ve ilgili kurumların koordinasyon içinde çalıştığını ifade etti.
Erdoğan, Meclis’teki güçlü mutabakatın önemine dikkat çekerek, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığındaki takip kurulunun yasada tanımlanan görevler doğrultusunda çalışmalarına başladığını söyledi.
Kanunun uygulanabilmesi için örgütün fiilen silah bırakması ve tasfiye sürecinin tamamlanması gerektiğini belirten Erdoğan, tespit ve teyit mekanizmalarının da belli olduğunu dile getirdi.
Büyük Türkiye Mutabakatı
Toplumsal bütünleşme konusunda DEM Parti’den gelen bazı açıklamalarla ilgili de değerlendirmelerde bulunan Erdoğan, sürece dar bir siyasi çerçeveden bakılmaması gerektiğini söyledi.
Erdoğan, “Samimi olacağız. Sorumlu olacağız. Sağduyulu olacağız. Kardeşliğimizi koruyacağız” diyerek, toplumdaki fay hatlarını yeniden harekete geçirebilecek söylemlere izin verilmemesi gerektiğini ifade etti.
İç cephenin güçlendirilmesinin farklılıkların ortadan kaldırılması anlamına gelmediğini belirten Erdoğan, Türkiye ortak paydasında kenetlenmeyi “Büyük Türkiye Mutabakatı” olarak tanımladı.
Suriye Açıklaması: “Terör Defteri Artık Kapanmalı”
Suriye’deki gelişmelere ilişkin konuşan Erdoğan, YPG-PYD yapılanmasının feshedilmesi ve entegrasyon kararını olumlu değerlendirdiklerini söyledi.
Suriye’nin bütün unsurlarıyla bir ve bütün olmasını istediklerini belirten Erdoğan, ülkenin yeniden inşası ve kalkınması konusunda Suriyelilerin yanında olmaya devam edeceklerini ifade etti.
Erdoğan, “Terör defteri artık kapanmalı, silahın, şiddetin devri artık kapanmalı” dedi.
Washington’la Suriye Konusunda Yakınlaşma
ABD’nin son dönemde Suriye’nin toprak bütünlüğü ve “tek bayrak, tek ordu” vurgusu yapmasına ilişkin de değerlendirme yapan Erdoğan, Türkiye’nin Suriye konusundaki yaklaşımının yıllardır değişmediğini söyledi.
Suriye’nin terör örgütlerinin faaliyet alanına dönüşmemesi gerektiğini belirten Erdoğan, yaşanan gelişmelerin Türkiye’nin Suriye politikasının doğruluğunu ortaya koyduğunu savundu.
Suriye’nin yeniden inşası için komşu ve dost ülkelere destek çağrısında bulunan Erdoğan, ülkedeki istikrarın bölgenin tamamı açısından önemli olduğunu dile getirdi.
F-35 ve S-400 mesajı
Türkiye’nin F-35 programına yeniden dahil edilmesi konusunda görüşmelerin sürdüğünü belirten Erdoğan, Washington’daki sürecin tamamlanmasıyla konunun geride bırakılmasını umduğunu söyledi.
Erdoğan, Türkiye’nin F-35 konusunda diplomatik girişimlerini sürdürürken KAAN ve yerli hava savunma sistemlerinden de vazgeçmediğini vurguladı.
Karadeniz’de Ticari Gemiler İçin Güvenlik Çağrısı
Rusya-Ukrayna savaşı nedeniyle Karadeniz’de ticari gemilerin zaman zaman risk altında kalmasına da değinen Erdoğan, yalnızca Türk gemilerinin değil, bölgedeki tüm sivil deniz taşımacılığının güvenliğinin sağlanması gerektiğini söyledi.
Karadeniz’de ticari taşımacılığın güvenliğini kalıcı hale getirecek bir mekanizmaya ihtiyaç olduğunu belirten Erdoğan, tahıl krizinin yeniden büyümeden önlem alınması gerektiğini ifade etti.
Yunanistan’a: “Yanlış Yoldan Dönmeli”
Erdoğan, Yunanistan’ın Ege adalarındaki askeri faaliyetlerine ilişkin ise sert mesajlar verdi.
Türkiye’nin iyi komşuluk ilişkilerinden yana olduğunu ancak uluslararası anlaşmaların ihlal edilmesine izin vermeyeceğini belirten Erdoğan, Türkiye’nin kimsenin toprağında gözünün olmadığını ancak kendi haklarının da çiğnenmesine müsaade etmeyeceğini söyledi.
Yunanistan’ın gayriaskeri statüdeki adaları silahlandırmaktan vazgeçmesi gerektiğini belirten Erdoğan, Türkiye’nin serinkanlı tutumunun bir zafiyet olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurguladı.