Son yıllarda petrol dünyasında farklı bir durum yaşanıyor. Eskiden petrol arzında bir sorun olduğunda fiyatlar hemen artardı. Şimdi ise aynı tepki, aynı şiddette olmuyor. Ortadoğu’daki son gerginlikte petroldeki artış hem fiyat hem süre olarak sınırlı kaldı, sonra fiyatlar düştü. Servet Yıldırım, "Düşünün; İran ile İsrail arasında füzeler, patlayıcı yüklü dronelar gidip geliyor ve fiyatlar artmıyor. Oysa bir zamanlar böyle bir çatışmanın olasılığı bile gerginlik yaratmaya yeterdi," diyor.

KÜRESEL PİYASADA YENİ DÖNEMİN BAŞLANGICI

Yıldırım, küresel petrol piyasalarında yeni bir dönemin başladığını vurguluyor. Geçen hafta Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Fatih Birol, CNBC-e yayınında bu konuya dikkat çekti. Birol, “Global petrol piyasalarında yeni bir döneme girmek üzereyiz. Bu yeni dönem, geçmiş yıllara kıyasla oldukça farklı olacak,” dedi.

Yıldırım, yaşanan bu değişimin petrol piyasalarının ilk büyük değişimi olmadığını belirtti. “Petrol piyasası, 1973 yılındaki ambargo krizi ile büyük bir değişim yaşamıştı. O dönemde Arap ülkeleri petrol satışlarını kısıtlamış, fiyatlar fırlamış, piyasa alt üst olmuştu," diye ekledi.

TÜİK Haziran ayı yurt dışı üretici fiyat endeksini açıkladı TÜİK Haziran ayı yurt dışı üretici fiyat endeksini açıkladı

YENİ KIRILMALAR

ABD'de kaya gazı ve kaya petrolü üretiminin artmasıyla yeni bir kırılma yaşandığını aktaran Yıldırım, bu durumun enerji piyasasını yeniden şekillendirdiğini söyledi. Philip Verleger’in, bu değişimi dört nedene bağladığını belirten Yıldırım, bu nedenleri şöyle sıraladı: “Stratejik rezervlerin arz talebi dengelemek için kullanılması, emtia finansmanı düzenlemeleri, faiz artırımları ve vadeli işlem araçlarının yeterli koruma sağlayamaması.”

Yıldırım, özellikle stratejik rezervlerin kullanılmasının önemli bir değişiklik olduğunu vurguladı. “Bir zamanlar stratejik rezervlere dokunmak akıllara dahi getirilemezdi. Ukrayna-Rusya gerginliğinin yarattığı fiyat baskısı bu sayede yumuşatıldı,” dedi.

ELEKTRİKLİ ARAÇLAR VE ZAYIFLAYAN TALEP

Fatih Birol, üretim arzı açısından yeni aktörlerin piyasada boy göstermeye başladığını belirtti. Birol, “Tüketim ve talep açısından bir zayıflama görüyoruz. Elektrikli araçlar hızla büyüyor, bu da petrol tüketimini etkiliyor,” dedi. Yıldırım, Birol’un değerlendirmelerinin önemli olduğunu, çünkü başında olduğu Ajans’ın OPEC petrol krizinin yarattığı petrol arzı şokuna karşı kurulduğunu ve enerjide güvenli bir geleceği şekillendirme misyonu taşıdığını belirtti.

YENİLENEBİLİR ENERJİ KULLANIMININ ARTIŞI VE AZALAN STOKLAR

Yıldırım, elektrikli araç satışlarının yaygınlaştığını ve yenilenebilir enerji kullanımının arttığını söyledi. “Yüksek faizler nedeniyle petrolü alıp stoklamanın maliyeti arttı. Vadeli işlemler artık büyük bir finansal risk oluşturuyor,” dedi.

ÇİN’İN ESKİYE GÖRE YAVAŞLAYAN BÜYÜMESİ

Yıldırım, Çin’in artık geçmişte olduğu gibi yüzde 9-10 büyüyemediğini belirtti. “Çin, daha yavaş büyüyor ve daha çok elektrikli araç ile yenilenebilir enerji kullanıyor,” dedi.