Gebelik takibi nasıl olmalı?

Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Prof. Dr. Murat Naki, gebelik takibinin nasıl olması gerektiğini anlattı.

Sağlık 21.04.2021, 10:52
Gebelik takibi nasıl olmalı?

Gebelik takibi, gebeliğin başından sonuna kadar anne ve fetüsün sağlık durumunu değerlendirmek, gebeliğin bakım planını oluşturmak, gebelikte ortaya çıkabilecek sorunları öngörmek ve gerekli tedaviyi uygulamak için yapılan kontrollerdir.

Her gebe kadın gebelik süresince kadın doğum uzmanı tarafından izlenmelidir. Gebelik planlaması yapıldığında muayenelere başlanması daha doğru olacaktır. Çünkü gebelikten önce annede var olan hastalıkların gebelik sürecine etkisi, gebelikle ilgili veya başka konuda bir problem varlığının araştırılması, gebeliğe hazırlık için gerekli tıbbi tedavilerin planlanması, annenin sağlıklı bir şekilde gebeliğe başlamasını sağlar.


Dr. Murat Naki

BİRİNCİ GEBELİK TAKİBİ (İLK 14 HAFTA)

Sağlık Bakanlığının Doğum Öncesi Bakım Yönetim Rehberi’ne göre gebeliğin ilk 14 haftası içerisinde ilk takibe başlanmalıdır. Anne adayının iletişim bilgileri, kişisel bilgiler, varsa hastalık öyküsü gibi kadın-doğum sağlığı öyküsü hakkında bilgi toplanır. Fizik muayenede gebelik başlangıcına ait boy, kilo, kan basıncı, nabız değerleri ölçülür. Genel vücut ve kadın-doğum muayenesi yapılır. Laboratuvar tetkikleri istenir. Bu tetkikler; idrar tetkiki (proteinüri, bakteriüri), kan testleri (hemoglobin, ferritin, kan grubu, gerekirse indirekt coombs, HbsAg), TSH, açlık kan şekeri gibi testleri içerir.

Laboratuvar sonuçlarına göre gerekli destek ve tedaviye başlanır. Anemi tespit edilirse hemen, yoksa 16. gebelik haftasından sonra demir tedavisine başlanmalıdır. 12. gebelik haftası itibariyle 9 damla/gün D vitamini alınması gerekebilir. Gerektiği halde tetanoz ve Hepatit B bağışıklaması yapılır. 2. ve 3. trimester grip sezonuna denk geliyorsa grip aşısı da yapılabilir.

Bu ilk kontrolde tıbbi yaklaşımların yanında gebe beslenmesi, fiziksel aktivite, cinsel yaşam, ağız sağlığı, sigara ve alkol tüketiminin bırakılması ve olası acil durumlar için tehlike belirtileri hakkında bilgi verilir.

11-14 hafta tarama testi planlanmalıdır. Bu tarama testinde ultrasonografi ile bebeğin ense kalınlığı ve kanda bazı biokimyasal parametreler bakılarak, gebeliğin ilk üç ayında bazı kromozomal anomaliler saptanabilir. Genellikle 16-20 haftalar arasında üçlü tarama testi yapılır. Bu haftalardan önce veya sonra yapılamaz. Anneye önce ultrason muayenesi yapılır. Aynı gün içinde anne kan verir. Kanda B-HCG, u-E2 (serbest estriol), alfa-fetoprotein (AFP) değerlerine bakılır. Laboratuvar sonuçları ve ultrasonda ölçülen değerler ile annenin profili (yaşı, son adet tarihi, kilosu, sigara hikayesi vb.) bilgisayar programına girilir. Bilgisayar programında trizomi 21 (Down sendromu), trizomi 18 (Edwards sendromu) ve nöral tüp defekti için üç ayrı risk sonucu hesaplanır. İkili tarama testi normal olan gebelerde üçlü tarama yapmaya gerek kalmaz.

Anne kanından bebek hücrelerine ulaşılarak yapılan NIPT denen testler son yıllarda yaygın olarak kullanıma girmiştir. Bu testte kromozomal anomali direkt saptanabilmektedir.

İKİNCİ GEBELİK TAKİBİ (18-24. GEBELİK HAFTASI)

İlk kontrolden itibaren gelişen şikayetler ve gelişmeler karşılaştırılır; kilo alımı ile birlikte fizik muayene tekrarlanır. Anne adayının tam idrar testi, kan sayımı (hemogram), şeker yükleme testi (OGTT) tekrarlanmalı ve obstetrik ultrasonografi yapılır. Demir ve D vitamini başlanmamışsa başlanır; tetanos bağışıklaması gerekiyorsa yapılır.

ÜÇÜNCÜ GEBELİK TAKİBİ (28-32. GEBELİK HAFTASI)

İlk iki takip vizitindeki işlemler tekrar gözden geçirilir. Bu vizitte ödem ve meme muayenesine önem verilir. Tam idrar, kan sayımı başta olmak üzere genel durum değerlendirmesi için biyokimyasal testler tekrarlanır. Eğer bu haftalara kadar demir ve D vitamini başlanmamışsa başlanır. Tetanoz bağışıklaması yapılmamışsa tetanoz aşısı yapılır. Gebeye bebek hareketlerinin önemi, doğum hakkında bilgilendirme, anne sütü ve emzirmenin önemi, doğum sonrası aile planlaması hakkında bilgi verilir.

SON GEBELİK TAKİBİ (36-38. GEBELİK HAFTASI)

Bu vizitte ödem, meme muayenesi ile birlikte pelvik değerlendirme yapılması gereklidir. Pelvik yapıların normal doğuma izin verip vermediği vajinal (alttan) muayene ile belirlenir. Bu vizitin danışmanlık bölümünde bebek hareketlerinin önemi, doğumun başlama belirtileri, doğumun hangi yolla yapılacağı üzerine yoğunlaşılır.

Gebelik takibiyle ilgili daha ayrıntılı bilgi almak için kadın hastalıkları ve doğum uzmanından destek alınmalıdır.

Yorumlar (0)
16
orta şiddetli yağmur
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 37 81
2. Fenerbahçe 37 76
3. Galatasaray 37 75
4. Trabzonspor 37 64
5. Sivasspor 37 58
6. Alanyaspor 38 57
7. Hatayspor 37 57
8. Gaziantep FK 37 54
9. Göztepe 37 51
10. Karagümrük 37 51
11. Konyaspor 37 45
12. Rizespor 37 45
13. Antalyaspor 38 43
14. Başakşehir 37 43
15. Malatyaspor 37 41
16. Kasımpaşa 37 40
17. Kayserispor 37 39
18. Ankaragücü 37 38
19. Erzurumspor 38 37
20. Gençlerbirliği 37 35
21. Denizlispor 37 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 33 67
2. Giresunspor 33 67
3. Samsunspor 33 67
4. İstanbulspor 33 61
5. Altay 33 60
6. Altınordu 33 57
7. Ankara Keçiörengücü 33 55
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 33 47
10. Bursaspor 33 46
11. Bandırmaspor 33 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 33 35
14. Adanaspor 33 34
15. Menemenspor 33 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 33 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 34 80
2. M. United 33 67
3. Leicester City 35 63
4. Chelsea 34 61
5. West Ham 34 58
6. Tottenham 35 56
7. Liverpool 33 54
8. Everton 33 52
9. Leeds United 35 50
10. Arsenal 34 49
11. Aston Villa 33 48
12. Wolverhampton 34 42
13. Newcastle 35 39
14. Crystal Palace 33 38
15. Brighton 34 37
16. Southampton 33 37
17. Burnley 34 36
18. Fulham 34 27
19. West Bromwich 34 26
20. Sheffield United 34 17
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 34 76
2. Real Madrid 34 74
3. Barcelona 34 74
4. Sevilla 34 70
5. Real Sociedad 35 56
6. Villarreal 34 52
7. Real Betis 34 51
8. Granada 34 45
9. Athletic Bilbao 34 45
10. Celta de Vigo 34 44
11. Osasuna 34 40
12. Cádiz 34 40
13. Levante 35 39
14. Valencia 34 36
15. Getafe 34 34
16. Deportivo Alaves 35 32
17. Real Valladolid 34 31
18. Huesca 34 30
19. Elche 35 30
20. Eibar 34 26