Kitlesel aşılama nasıl yapılmalı? 

İnsanları corona virüse karşı aşılamanın aciliyeti gün geçtikçe artıyor. İngiltere ve Güney Afrika'da görülen virüsün yeni çeşidi tüm dünyaya yayılıyor. Daha ölümcül görünmese de çok daha bulaşıcı ve tedavi edilemeyecek kadar çok sayıda hastayla hastaneleri bunaltmakla tehdit ediyor. Economist tarafından ele alınan makale, aşı konusunda tüm dünyanın ortak hareket etmesi konusunda hükümetlere ders veriyor. İşte kritik makaleden satır başları…

Sağlık 08.01.2021, 13:54
Kitlesel aşılama nasıl yapılmalı? 

Kurtuluş, hızlı aşılamada yatmaktadır. Bununla birlikte, korumanın milyarlarca insana ulaşılamayacağı duygusuyla birlikte ölümler artsa bile, aşılar 2021 boyunca sınırlı sayıda olacak. 

Ayrıntıları doğru anlamak yüz binlerce hayat kurtarabilir. Bunları yanlış yapmak, insanların hükümetlerine, halk sağlığının yararlarına ve dünyanın birlikte çalışma becerisine olan inançlarını sarsacaktır.

ÜLKELER AŞILAMAYA HAZIRLIK YAPMADI

İsrail 5 Ocak'a kadar halkının yüzde 16'sını aşılamış olmasına rağmen, Fransa sadece yüzde 0.01'i aşıladı ve Hollanda daha yeni başladı. İspanya, aldığı aşıların yüzde 6'sını kullandı.

Amerika'da ise 7 Ocak'a kadar federal hükümet hedefinin çok altında 17,3 milyon doz sevk etti. Sadece 5,3 milyon kişi aşılandı. İsrail gibi küçük bir ülke, aşırı soğuk aşıyı bozulmadan gezdirebilir. 

Hastaların kolayca tanımlanıp iletişime geçilebildiği dijitalleştirilmiş bir sağlık sistemine sahiptir. Amerika büyük ve sağlık hizmetleri parçalı bir şekilde çalışıyor. Ülkelerin hazırlanmak için ayları olmasına rağmen, zamanlarını boşa harcadılar ve hatalar yaptılar.

Amerika’nın federal hükümeti, eyaletleri yeni yılın hemen öncesine kadar aşıya hazırlanmaları için yeterince finanse etmedi. Aşı karşıtlığının güçlü olduğu Fransa'da bürokratlar eylem yerine rızaya odaklandılar. Bazı yerlerde aşılamalar yıl sonu tatillerinde
durdu veya yavaş ilerledi.

73 YIL ÖNCE 2 HAFTADA 5 MİLYON KİŞİ AŞILANMIŞTI

Tehdit altındaki hayatlar ve tecritler sırasında dünya ekonomisinde kaybedilen trilyonlarca dolar göz önüne alındığında, hükümetler yaratıcı olmalıdır. Tıp öğrencileri, veterinerler, laboratuvar bilimcileri, diş hekimleri ve emekli sağlık görevlileri aşı yapmak için
eğitilmemişse, hemen başlayın. Hastalar aşı olmak için gelmeden önce internet üzerinden evrak doldurmaları için teşvik edin. Sağlık görevlilerini kuralları çiğnedikleri için çalışma belgelerini almakla tehdit etmek yerine, onları kendileri için düşünmeye teşvik edin.

Başkalarından tavsiye alın. 1947 yılında New York’ta, iki hafta içinde 5 milyon insanı çiçek hastalığına karşı aşılandı.

AŞININ RUHSATLANDIRILMASI GEREKİYOR

Bununla birlikte, potansiyellerini yerine getirmek için, başka bir ülkeden bağımsız, titiz bir düzenleyici tarafından veya Dünya Sağlık Örgütü tarafından ruhsatlandırılmaları gerekir.

Arjantin'in Sputnik V ile yaptığı gibi, ülkeler ruhsatlandırmadan kaçınırsa, virüsü durdurmak için aşılara çok az insan güvenecektir. Bharat Biotech tarafından yapılan aşı Hindistan'da olduğu gibi uygun denemeler yapılmadan ruhsatlandırılırsa, aşılama insanların gözünden düşebilir.

AŞI STOKUN AZSA İKİNCİ DOZU GECİKTİR

Eldeki aşı stokunu daha uzun süreli kullanmanın bir başka yolu, İngiltere ve Danimarka'nın ve Almanya'nın yapabileceği gibi, ikinci dozu geciktirerek daha fazla insana ilk doz uygulamaktır.

Eleştirmenler, aşının daha az etkili olabileceğini, aşılamaya olan güveni baltalayabileceğini ve kısmen korunan insanlara maruz kalmanın virüsün direnç kazanmasına yardımcı olabileceğini savunuyor. 

Destekçiler, gecikmiş güçlendiricilerin işe yarayacağına dair bazı kanıtlara sahip olduklarını ve immünolojinin insanların virüse karşı bol miktarda koruma sağlayacağını öne sürdüğünü söylüyorlar.

ORTAK TEHDİTE KARŞI ORTAK HAREKET ETMELİYİZ

Aşılama, dünyanın organize suç ve iklim değişikliği gibi ortak tehditlerle yüzleşmek için birlikte çalışıp çalışamayacağının bir testidir. Gelişmekte olan ülkeler klinik araştırmalara ev sahipliği yaptı. 

Şiddetli bir salgın yaşayan Güney Afrika gibi ülkeler, çok uluslu firmalar için de aşı yapıyor ve bunun faydalarını paylaşmalılar.

AŞILARIN TEKELLEŞTİRİLMESİ ZARAR VERİR

İhtiyaca göre aşı dağıtımının, yalnızca zengin ülkelere odaklanmaktan bir buçuk kat daha fazla hayat kurtarabileceğini öne sürüyor. Virüs ne kadar çok dolaşıyorsa, o kadar çok mutasyon olacaktır. 

Salgın hayatımızdan ne kadar çabuk giderse, dünya ekonomisi o kadar hızlı canlandıracaktır. Aşıları tekelleştiren zengin ülkeler hakkında yapılan eleştiriler sert. Birçoğu, hangilerinin işe yarayacağını bilmedikleri için yüksek miktarda sipariş etti. Pfizer ve
Moderna aşıları, birçok düşük ve orta gelirli ülkede bulunmayan ultra soğuk depolamayı gerektirir. 

Ancak bu mantığa göre, Kanada gibi her vatandaşı için beş doza sahip olan ülkeler, AstraZeneca’nın aşısı gibi daha yüksek sıcaklıklara tolerans gösteren daha ucuz aşılardan mümkün olan en kısa sürede feragat etmelidir.

(Economist)
Çeviri: İsmail Cömert

Yorumlar (0)
26
açık