Türkiye’de cips, salam, sos, peynir ve balık gibi çok sayıda gıdada kullanılan tütsü aroma vericileri için yeni bir düzenleme hayata geçiriliyor. Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi’nin (EFSA) değerlendirmeleri sonrası bazı aroma vericilerinin kullanımının sonlandırılması için ürün gruplarına göre farklı tarihler belirlenirken, 10 tütsü aroma vericisi kademeli olarak yasak kapsamına alınacak.
10 Aroma Vericisi Listeden Çıkarıldı
Düzenlemenin temelinde, bazı tütsü aroma vericilerinin genotoksisite açısından taşıdığı risklerin tamamen dışlanamaması bulunuyor. EFSA’nın bilimsel değerlendirmelerinin ardından Avrupa Komisyonu, SF-001 ile SF-010 arasındaki 10 birincil tütsü aroma vericisini izin verilen ürünler listesinden çıkardı.
Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü de Avrupa Birliği’ndeki uygulamaları esas alarak Türkiye’de uygulanacak geçiş takvimini belirledi.
Yasak Tarihleri Ürünlere Göre Değişecek
Düzenleme kapsamında yasak tüm gıda ürünlerinde aynı anda başlamayacak. Ürünlerin kategorilerine göre farklı geçiş süreleri uygulanacak.
Et ve et ürünleri, peynir ve peynir ürünleri ile işlenmiş balık ve su ürünlerinde tütsü aroma vericileri ve preparatlarının ithalatı ile piyasaya arzı 1 Haziran 2028 tarihine kadar sürdürülebilecek.
Bu gruptaki ürünlerin üretimi, ithalatı ve piyasaya arzı için belirlenen son tarih ise 1 Ağustos 2028 olacak.
Bazı Ürünlerde Yasak Daha Erken
Diğer gıda kategorilerinde ise geçiş süreci daha erken tamamlanacak. Bu ürünlerde ithalat ve piyasaya arz 1 Ekim 2026, işletmeler arası satış ise 1 Aralık 2026 itibarıyla sona erecek.
Söz konusu ürünlerin üretimi, ithalatı ve piyasaya arzına ise 1 Ocak 2027 tarihinden itibaren izin verilmeyecek.
Raflardaki Ürünler Hemen Toplatılmayacak
Düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle birlikte marketlerde bulunan tüm ürünlerin belirlenen tarihlerde toplatılması gerekmeyecek.
Yasak tarihlerinden önce piyasaya sürülen ürünler, mevcut raf ömürleri tamamlanıncaya kadar satışta kalabilecek. Bu nedenle tüketicilerin yasakların başlamasından sonra da bazı ürünleri raflarda görmesi mümkün olacak.
“İsli” Ve “Füme” İfadelerine Dikkat
Yetkililer, geleneksel yöntemlerle gerçekleştirilen tütsüleme işlemi ile tütsü aroma vericisi kullanımının birbirinden farklı olduğuna dikkat çekiyor.
Tüketicilere alışveriş sırasında ürün ambalajlarındaki “isli”, “füme” ve “barbekü” gibi ifadelerin yanı sıra içindekiler listesini kontrol etmeleri öneriliyor.
Özellikle içerik bölümünde “tütsü aroma vericisi” ifadesinin bulunup bulunmadığının kontrol edilmesi, yeni düzenleme kapsamında tüketicilerin dikkat etmesi gereken başlıca noktalar arasında yer alıyor.