TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilen önergeyle, Türk Ceza Kanunu'nda tekerrür hükümlerinin uygulanmasında yaş istisnasını 18'den 15'e düşürmeyi öngören düzenleme teklif metninden çıkarıldı.
Böylece mevcut uygulama korunurken, çocuk hükümlüler bakımından tekerrür hükümlerinin uygulanmasına ilişkin yaş sınırında herhangi bir değişiklik yapılmadı.
12-15 yaş grubuna ilişkin ceza sorumluluğu korunuyor
AA'nın aktardığı teklifte yer alan düzenlemeye göre, fiili işlediği sırada 12 yaşını doldurmuş ancak 15 yaşını doldurmamış çocukların, işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayamaması veya davranışlarını yönlendirme yeteneğinin yeterince gelişmemiş olması halinde ceza sorumluluğu bulunmayacak.
Bu kişiler hakkında ceza yerine çocuklara özgü güvenlik tedbirleri uygulanacak.
Ancak mahkeme, çocuğun fiilin hukuki anlamını kavrayabildiği ve davranışlarını yönlendirebildiği kanaatine varırsa;
- Ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlarda 13 yıldan 18 yıla,
- Müebbet gerektiren suçlarda 10 yıldan 12 yıla kadar hapis cezası verilebilecek.
Diğer suçlarda ise cezalar yarı oranında indirilecek ve her bir fiil için verilecek hapis cezası 9 yılı aşamayacak.
15-18 yaş grubunda ceza oranları
Fiili işlediği sırada 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını doldurmamış çocuklar bakımından ise;
- Ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlarda 19 yıldan 27 yıla,
- Müebbet gerektiren suçlarda 15 yıldan 18 yıla kadar hapis cezası uygulanabilecek.
Diğer hapis cezaları ise üçte bir oranında indirilecek ve bu durumda verilecek ceza 15 yılı geçemeyecek.
Ağır yaralama suçlarında yaş indirimi her durumda uygulanmayabilecek
Genel Kurul'da kabul edilen önergeyle "Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama" suçlarına ilişkin düzenlemede de değişikliğe gidildi.
Buna göre hakim;
- failin kastının ağırlığını,
- suçun işleniş biçimini,
- işleniş amacını ve saiki,
- daha önce kasıtlı suçtan mahkumiyetinin bulunup bulunmadığını
değerlendirerek, bazı ağır suçlarda 15-18 yaş grubundaki çocuklara yaş indirimi uygulamayabilecek.
Bu kapsamda;
- kasten öldürme,
- mağdurun bitkisel hayata girmesine neden olan yaralama,
- organ veya duyu kaybı,
- konuşma ya da çocuk yapma yeteneğinin kaybı,
- yüzde kalıcı değişiklik oluşması,
- gebe kadının çocuğunu düşürmesine neden olunması,
- ölümle sonuçlanan ağır yaralama
gibi suçlarda indirim uygulanmaması mümkün olabilecek.
12-15 yaş grubunda hakime yeni takdir yetkisi
Düzenlemeyle ayrıca 12-15 yaş grubundaki çocuklar bakımından da önemli bir değişiklik öngörülüyor.
Hakim, somut olayın özelliklerini değerlendirerek gerekli görmesi halinde bu yaş grubundaki çocuklar hakkında bir üst yaş grubuna uygulanan ceza rejimini uygulayabilecek.
Komisyon Başkanı Yüksel: Amaç rehabilitasyon süresini güçlendirmek
TBMM Adalet Komisyonu Başkanı ve AK Parti İstanbul Milletvekili Cüneyt Yüksel, Genel Kurul'da yaptığı değerlendirmede mevcut sistemde hükümlünün 15 yaşını dolduruncaya kadar ceza infaz kurumunda geçirdiği bir günün, koşullu salıverme hesabında iki gün olarak dikkate alındığını hatırlattı.
Yüksel, yeni düzenlemenin mahkemelerin verdiği cezaları artırmadığını belirterek şunları söyledi:
"Düzenleme mahkeme tarafından hükmedilen cezayı artırmamakta, yalnızca sınırlı sayıdaki ağır suç bakımından koşullu salıverme süresinin hesaplanma yöntemini değiştirmektedir. Böylece çocuğun ıslahı ve yeniden topluma kazandırılması için gerekli eğitim, denetim ve rehabilitasyon faaliyetlerinin yeterli süreyle uygulanması amaçlanmaktadır."
"Cezasızlık algısının önüne geçilecek"
Yüksel, düzenlemeyle çocuk adalet sisteminde oluştuğu ileri sürülen cezasızlık algısının önüne geçilmesinin hedeflendiğini belirterek, çocukların suç örgütlerinin etkisine girmesinin engellenmesinin amaçlandığını ifade etti.
AK Parti iktidarı döneminde çocuk haklarının korunmasına yönelik çok sayıda yasal ve idari düzenleme yapıldığını söyleyen Yüksel, teklifin caydırıcılık, koruma, eğitim, rehabilitasyon ve topluma yeniden kazandırma hedeflerini birlikte içerdiğini dile getirdi.
Genel Kurul çalışmalarına ara verildi
Teklifin 4'üncü maddesi görüşülürken TBMM Başkanvekili Tekin Bingöl birleşime ara verdi. Aranın ardından komisyonun salonda yerini almaması üzerine Bingöl, Genel Kurul birleşimini saat 14.00'te toplanmak üzere kapattı.
