Türkiye, ağustos ayının ilk günlerinden itibaren halk arasında eyyam-ı bahur olarak bilinen bunaltıcı sıcak hava dalgasının etkisi altına giriyor. Özellikle Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde hava sıcaklıklarının 40 derecenin üzerine çıkması beklenirken, İstanbul'da ise yüksek nem nedeniyle hissedilen sıcaklık daha da artacak. Uzmanlar, çarşamba gününden itibaren sıcaklıkların yurt genelinde mevsim normallerinin üzerine çıkacağını belirterek vatandaşları dikkatli olmaları konusunda uyardı.
Eyyam-ı Bahur İçin Tarih Verildi
İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi İklim Bilimi ve Meteoroloji Mühendisliği Bölümü Başkanı Prof. Dr. Hüseyin Toros, eyyam-ı bahurun meteorolojide kesin tarihlere bağlı resmi bir hava olayı olmadığını söyledi.
Toros, bazı takvimlerde bu dönemin 31 Temmuz-7 Ağustos, bazılarında ise 1-8 Ağustos tarihleri arasında gösterildiğini belirterek, bu günlerin yaz mevsiminin en sıcak dönemini ifade ettiğini dile getirdi.
Her yıl aynı tarihlerde ve aynı şiddette yaşanmasının beklenmediğini vurgulayan Toros, atmosferik tahmin modellerinin ağustosun ilk günlerinde Türkiye'nin büyük bölümünde sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerine çıkacağını gösterdiğini ifade etti.
Sıcak Hava Arap Yarımadası ve Afrika'dan Geliyor
Prof. Dr. Hüseyin Toros, sıcak hava dalgasının Türkiye'nin doğusuna Arap Yarımadası üzerinden, batı kesimlerine ise Afrika kaynaklı sıcak hava akımıyla ulaşacağını söyledi.
Geçen yıl da eyyam-ı bahur döneminde birçok sıcaklık rekorunun kırıldığını hatırlatan Toros, bu yıl da benzer bir tablonun yaşanabileceğine dikkat çekti.
"Güneydoğu Anadolu'da temel risk yüksek hava sıcaklığı olacak. İstanbul gibi Marmara'nın kıyı kesimlerinde ise yüksek nem nedeniyle hissedilen sıcaklık çok daha fazla artacak." diyen Toros, sıcaklığın bölgelere göre farklı hissedileceğini belirtti.
Çarşambadan Sonra Tüm Türkiye Isınacak
Toros'un verdiği bilgilere göre İstanbul'da 3 Ağustos Pazartesi günü hava sıcaklığı 30, 4 Ağustos Salı günü ise 32 dereceye ulaşacak.
Eyyam-ı bahur sürecinde ise Güneydoğu Anadolu'da termometrelerin 40 derecenin üzerine çıkması, çarşamba gününden itibaren ise Türkiye genelinde sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerinde seyretmesi bekleniyor.
Türkiye'de Isınma Eğilimi Devam Ediyor
Kısa süreli sıcak hava dalgalarının tek başına iklim değişikliğinin göstergesi olmadığını belirten Prof. Dr. Toros, uzun yıllara ait verilerin Türkiye'de belirgin bir ısınma eğilimini ortaya koyduğunu söyledi.
Meteoroloji Genel Müdürlüğü verilerine göre Türkiye'nin ortalama sıcaklığı 1970-1980 döneminde 12,7 derece iken, 2014-2025 döneminde 14,4 dereceye yükseldi. Böylece yaklaşık 1,7 derecelik bir artış kaydedildi.
Türkiye'nin şimdiye kadar ölçülen en sıcak yılı ise 15,3 derece ortalama ile 2024 olurken, en soğuk yılın 1992 olduğu belirtildi.
Aşırı Sıcaklar Her Yıl Daha Fazla Etkili Oluyor
Toros, Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün iklim değerlendirmelerinin Türkiye'de sıcaklık artışlarının ve aşırı hava olaylarının giderek daha sık görüldüğünü ortaya koyduğunu belirtti.
Küresel iklim değişikliğinin etkisiyle sıcak hava dalgalarının önümüzdeki yıllarda daha uzun süreli ve daha şiddetli yaşanabileceğini ifade eden Toros, bunun su kaynakları, tarım, enerji ve şehir yaşamı üzerinde önemli etkiler oluşturacağını söyledi.
Büyükşehirlerde "Isı Adası" Etkisi
Beton ve asfalt yüzeylerin gün boyunca depoladığı ısının gece boyunca atmosfere geri yayılması nedeniyle şehir merkezlerinin kırsal alanlardan daha sıcak kaldığını belirten Toros, bunun "şehir ısı adası" etkisi olarak adlandırıldığını ifade etti.
Bu nedenle büyük şehirlerde yeşil alanların artırılması ve gölgelendirme çalışmalarının yaygınlaştırılmasının önemine dikkat çekti.
Uzmanlardan Vatandaşlara Uyarı
Uzmanlar; yaşlılar, çocuklar, kronik hastalığı bulunanlar ve yalnız yaşayan bireylerin sıcak hava dalgalarından daha fazla etkilenebileceğini belirtiyor.
Vatandaşların özellikle 11.00-16.00 saatleri arasında zorunlu olmadıkça dışarı çıkmaması, bol su tüketmesi, açık renkli ve ince kıyafetler tercih etmesi, güneş altında uzun süre kalmaması ve fiziksel aktivitelerini sabah ya da akşam saatlerine bırakması tavsiye ediliyor.
Eyyam-ı Bahur Nedir?
Eyyam-ı bahur; halk arasında çöl sıcakları veya Afrika sıcakları olarak da bilinen, yaz mevsiminin en sıcak ve bunaltıcı günlerini ifade eden bir terimdir. Kuzey yarımkürede genellikle temmuz sonu ile ağustos başında etkili olan bu dönem, bulunduğu bölgenin iklim koşullarına göre farklı tarihlerde yaşanabiliyor.
