Okyanus alkalinitesini artırmayı amaçlayan deneyde, çözeltinin deniz suyuyla nasıl karıştığı, oluşturduğu alkalinite alanının ne kadar süre etkisini koruduğu ve bu süreçte ne kadar karbonun tutulabileceği incelendi.
62 Bin Litre Sodyum Hidroksit Nereye Bırakıldı?
LOC-NESS projesi kapsamında yürütülen çalışma, Massachusetts kıyılarındaki Cape Cod’un yaklaşık 61 kilometre açığında, Maine Körfezi’ndeki Wilkinson Havzası’nda gerçekleştirildi.
2025 yılında yapılan deneyde yaklaşık 62 bin litre saflaştırılmış sodyum hidroksit çözeltisi deniz suyuna salındı. Sodyum hidroksitin su içerisindeki hareketini takip edebilmek için çözeltiye kırmızı bir izleyici boya da eklendi.
Araştırmacılar, kimyasalın deniz suyuyla karışmasını ve alkalinite değişiminin zaman içindeki seyrini ayrıntılı biçimde izledi. Bunun için otonom su altı araçları, deniz planörleri, sensörler, dronlar ve uydu görüntülerinden yararlanıldı.
Deney boyunca pH, alkalinite, çözünmüş gazlar, oksijen, sıcaklık ve tuzluluk gibi çok sayıda parametre ölçüldü. Oluşan alan yaklaşık beş gün boyunca takip edildi.
İlk Sonuçlar
Araştırmacıların paylaştığı ön sonuçlar, oluşturulan alkalinite alanının hareketinin bilgisayar modellerinin öngörüleriyle büyük ölçüde uyum gösterdiğine işaret etti.
Karbon tutulması açısından yapılan hesaplamalarda ise deney sırasında okyanusa yaklaşık 10 ton karbon girişi gerçekleştiği belirtildi. Modellemeler, deneyin etkisinin daha geniş bir zaman aralığında yaklaşık 50 ton karbondioksitin atmosferden çekilmesine karşılık gelebilecek bir potansiyel taşıdığını gösterdi.
Ancak araştırmacılar, bu sonuçların küçük ölçekli bir saha deneyine ait olduğuna dikkat çekiyor. Dolayısıyla elde edilen verilerin doğrudan büyük ölçekli uygulamalara aktarılması henüz mümkün değil.
Canlılar Etkilendi
Deneyin önemli bölümlerinden biri de deniz ekosistemi üzerindeki etkilerin gözlemlenmesiydi.
Araştırmacılar bakterilerden fitoplankton ve zooplanktona, balıklar ile ıstakoz larvalarına kadar farklı canlı gruplarını inceledi. İlk gözlemlerde bu canlılarda deneyle ilişkilendirilebilecek belirgin bir değişiklik tespit edilmedi.
Deniz suyunun pH değeri ile izleyici madde yoğunluğunun da oluşturulan alan dağıldıkça başlangıç seviyelerine yaklaştığı belirtildi.
Bununla birlikte yetişkin balıklar, deniz memelileri ve balıkçılık üzerindeki uzun vadeli etkilerin henüz tam olarak ortaya konulmadığı vurgulanıyor.
Yeni Bir Yöntem Mi?
Okyanus alkalinitesini artırma yaklaşımının temel amacı, deniz suyunun atmosferden daha fazla karbondioksit çekebilmesini sağlamak. İlk saha sonuçları yöntemin kontrollü koşullarda uygulanabileceğine ve karbon giderimi açısından potansiyel taşıdığına işaret ediyor.
Ancak araştırmacılara göre küçük ölçekli bir deney ile yöntemin okyanusun geniş bölgelerinde uygulanması arasında önemli farklar bulunuyor. Bu nedenle LOC-NESS projesi şu aşamada ticari bir iklim çözümünden ziyade, yöntemin etkilerini ve olası çevresel risklerini anlamaya yönelik bilimsel bir çalışma olarak değerlendiriliyor.
Araştırmaların temel amacı, atmosferden daha fazla karbon çekilmesini sağlarken deniz ekosistemlerinin hangi sınırlar içerisinde korunabileceğini ortaya koymak.