Baharatlar yalnızca yemeklere aroma ve lezzet katmıyor; içerdiği aktif bileşenler nedeniyle sağlık açısından da dikkat çekiyor. Prof. Dr. Muhammed Keskin, sık kullanılan baharatları tek tek değerlendirerek 10 üzerinden puanladı. Listenin zirvesine 9,5 puanla safran yerleşirken, Seylan tarçını, kekik, zerdeçal ve sumak 9 puan aldı.

Keskin, hiçbir baharata 10 üzerinden 10 vermedi. Bunun nedenini ise baharatların faydalı özelliklerinin yanı sıra aşırı tüketimde bazı riskler taşıyabilmesiyle açıkladı. Uzman isim, baharatların ölçülü tüketilmesi gerektiğinin altını çizdi.

Karabiber 8 Puan Aldı

Prof. Dr. Muhammed Keskin'in değerlendirmesinde karabiber 10 üzerinden 8 puan aldı. Karabiberin aktif maddesinin piperin olduğunu belirten Keskin, bu bileşenin özellikle bazı besin öğelerinin ve zerdeçalın emilimini artırabildiğini söyledi.

Karabiberin antioksidan özelliklerine ve bağırsak sağlığı üzerindeki olası olumlu etkilerine dikkat çeken Keskin, fazla tüketimin ise mideyi yorabileceğini, reflü ve gastrit şikayetlerini artırabileceğini belirtti.

Zencefilin Puanı 8,5

Zencefil 8,5 puanla listenin üst sıralarında yer aldı. Aktif bileşeni gingerol olan zencefilin mide bulantısını azaltmaya yardımcı olabileceğini belirten Keskin, taşıt tutması ve bazı tedavi süreçlerine bağlı bulantılarda da kullanılabildiğini ifade etti.

Zencefilin spor sonrası toparlanma ve kas ağrıları açısından da destekleyici olabileceğini söyleyen Keskin, fazla tüketimde kanama riskini artırabilecek etkiler konusunda dikkatli olunması gerektiğini vurguladı.

Tarçında Önemli Ayrım: Seylan mı Çin mi?

Tarçını iki farklı gruba ayıran Keskin, Seylan tarçınına 9 puan verdi. Çin tarçını konusunda ise daha temkinli olunması gerektiğini belirtti.

Çin tarçınında bulunan kumarin nedeniyle yüksek miktarda ve uzun süreli tüketimin bazı riskler taşıyabileceğine dikkat çeken Keskin, Seylan tarçınının ise yemeklerle birlikte tüketildiğinde kan şekeri kontrolü ve insülin duyarlılığı açısından destekleyici olabileceğini söyledi.

Biberiye ve Karanfil 7,5 Puanda Kaldı

Biberiye 7,5 puan alırken antioksidan özellikleri ve bilişsel fonksiyonlar üzerindeki olası etkileriyle öne çıktı. Keskin, özellikle etlerin yüksek sıcaklıkta pişirilmesi sırasında oluşabilecek bazı bileşiklere karşı biberiyenin koruyucu özellik gösterebileceğini belirtti.

Karanfil de 7,5 puan aldı. Antioksidan ve antibakteriyel özelliklerine dikkat çekilen karanfilin ağrı ve mide bulantısının hafifletilmesinde destekleyici olabileceği belirtildi.

"Dilinizi Yakan Şey Kalbinize İyi Geliyor"

Pul biber 7 puanla değerlendirildi. Keskin, pul biberde bulunan kapsaisin maddesine dikkat çekerek acı tüketiminin kalp sağlığı açısından bazı olumlu etkileri olabileceğini söyledi.

Kapsaisinin antimikrobiyal özellikleri bulunduğunu belirten Keskin, acı baharatların ise kişisel toleransa göre tüketilmesi gerektiğine dikkat çekti.

Kimyon 6,5 Puan Aldı

Listenin daha alt sıralarında yer alan kimyon 6,5 puan aldı. Özellikle sindirim sistemi açısından öne çıkan kimyonun gaz ve şişkinliğin azaltılmasına yardımcı olabileceği belirtildi.

Keskin, et ve ciğer gibi sindirimi daha zor yiyeceklerle birlikte kimyon tüketiminin sindirimi destekleyebileceğini söyledi. Kimyonun aynı zamanda bitkisel kaynaklı demir içerdiğine de dikkat çekti.

Ev Yapımı Köfte Harcına Daha Yüksek Puan

Keskin, köfte harcını da değerlendirmeye dahil etti. Evde hazırlanan köfte harcına 8 puan veren uzman isim, marketlerde satılan hazır karışımlara ise 4 puan verdi.

Hazır karışımların içeriğinin üründen ürüne değişebileceğini belirten Keskin, bazı ürünlerde monosodyum glutamat gibi katkı maddelerinin bulunabileceğini ifade etti.

İsotta Dikkat Edilmesi Gereken Risk

İsot 8 puan aldı. Fermantasyon sürecinden geçmesi nedeniyle isotun bağırsak sağlığı açısından bazı avantajlar taşıyabileceğini belirten Keskin, kapsaisin içeriği nedeniyle pul biberdeki bazı özelliklerin isot için de geçerli olduğunu söyledi.

Ancak açıkta ve uygun olmayan koşullarda satılan ürünlerde toksin oluşumu açısından risk bulunabileceği uyarısında bulunan Keskin, isot satın alırken paketli ve güvenilir ürünlerin tercih edilmesini önerdi.

Nane 8,5 Puan Aldı

Nane de 8,5 puanla dikkat çeken baharatlar arasında yer aldı. Mentol içeriğine dikkat çeken Keskin, nanenin özellikle irritabl bağırsak sendromunda bazı kişiler için rahatlatıcı olabileceğini belirtti.

Nanenin mide bulantısı ve yemek sonrası şişkinlik gibi şikayetlerde de destekleyici olabileceği ifade edildi.

Zirvenin Sahibi Safran Oldu

Listenin en yüksek puanını alan baharat safran oldu. Prof. Dr. Muhammed Keskin, safrana 10 üzerinden 9,5 puan verdi.

Safranın özellikle ruh sağlığı açısından dikkat çekici özelliklere sahip olduğunu belirten Keskin, hafif ve orta düzeyde depresyon belirtileri üzerinde olumlu etkilerinin araştırıldığını söyledi. Ancak safranın ilaç tedavisinin alternatifi olmadığını özellikle vurguladı.

Güçlü antioksidan özellikleri bulunan safranın beyin sağlığı açısından da araştırıldığını belirten Keskin, piyasada çok sayıda safran taklidi bulunması nedeniyle ürünün güvenilir kaynaktan alınmasının önemine dikkat çekti.

Zerdeçal 9 Puanla Zirvede

Zerdeçal da 9 puan alan baharatlardan biri oldu. Keskin, zerdeçalın temel aktif bileşeni olan kurkuminin antiinflamatuar ve antioksidan özellikleriyle öne çıktığını belirtti.

Zerdeçalın kalp ve beyin sağlığı ile bazı kronik hastalıklar açısından araştırıldığını ifade eden Keskin, ancak yoğun tüketimin özellikle kan sulandırıcı ilaç kullanan kişiler açısından dikkat gerektirebileceğini söyledi.

Mahlep 6,5 Puan Aldı

Mahlep ise 6,5 puanla değerlendirildi. Kumarin türevleri içerdiğini belirten Keskin, kan sulandırıcı ilaç kullananların mahlebi yoğun şekilde tüketmemesi gerektiğini ifade etti.

Mahlebin geleneksel olarak solunum yolları ve sindirim sistemiyle ilgili çeşitli amaçlarla kullanıldığını belirten Keskin, baharatın antioksidan bileşenler de içerdiğini söyledi.

Listenin Sürprizi: Sumak

Sumak 9 puanla listenin en yüksek puan alan baharatlarından biri oldu. Keskin, sumağın yüksek antioksidan kapasitesine dikkat çekerek kan şekeri kontrolü ve kas ağrıları açısından da araştırıldığını belirtti.

Sumakta bulunan bazı antioksidan bileşenlerin kalp sağlığı açısından destekleyici olabileceğini ifade eden Keskin, sumak tüketiminin yalnızca soğanla sınırlı tutulmaması gerektiğini söyledi.

Keskin, sumak için belirgin bir risk görmediğini belirtirken, baharatın antibakteriyel özelliklerinin antibiyotik tedavisinin yerine geçmeyeceğini de özellikle vurguladı.

Baharatların puanları
Safran: 9,5
Seylan tarçını: 9
Kekik: 9
Zerdeçal: 9
Sumak: 9
Zencefil: 8,5
Nane: 8,5
Karabiber: 8
İsot: 8
Ev yapımı köfte harcı: 8
Biberiye: 7,5
Karanfil: 7,5
Pul biber: 7
Kimyon: 6,5
Mahlep: 6,5

Keskin'in değerlendirmesindeki ortak mesaj ise dikkat çekti: Bir baharatın faydalı olması, sınırsız tüketilebileceği anlamına gelmiyor. Özellikle düzenli ilaç kullananların yoğun baharat tüketimi konusunda hekimlerine danışmaları önem taşıyor.