Meydan, Mahalle ve Sokak isimleri neden önemli?

Kentlerin meydan, mahalle ve sokak isimleri, geçmişimizi, tarihimizi ve yaşadıklarımızı günümüz kuşaklarına taşıması bakımından çok önemlidir. Hiç kimsenin de halkın hafızasını yok saymaya, tarihi karartmaya, kent bilincini yok etmeye, gelecek kuşakların geçmişle bağlarını koparmaya hakkı yoktur. 

Bakın Almanya ve benzeri ülkelerde 400 yıllık isimler halen kullanılmaktadır. Tarihi olaylar ve tarihi kişiler bazı yerlere isimlerini hafızalardan bir daha çıkmamak üzere yazdırırlar. Bunun canlı örneklerinden biri Beyazıt Meydanı'na 27 Mayıs’la gelen iktidarının verdiği "Hürriyet Meydanı" isminin halk tarafından yaşatılmamasıdır ve böyle örnekler çoktur. Taksim Meydanı'nın isminin burada 1 Mayıs'ı kutlayan sendikalar tarafından “1 Mayıs Meydanı” olarak değiştirilmesi talebine karşı, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Eski Başkanı Kadir Topbaş, “Asırlardan beri var olan bu ismi değiştirmek, hafızalara müdahale etmek çok doğru şeyler değil” derken sivil toplum örgütleri ve vatandaşların çoğunluğu da Topbaş’la aynı görüşte olmuşlardı.

Yine İstanbul üzerine kitapları bulunan Prof. Dr. İskender Pala da: "Bugün Taksim Meydanı’nın Osmanlı’dan Cumhuriyet’e kadar 'maksem'den gelen tarihi adıyla yaşaması söz konusu. Eğer bugün siyasi yelpaze ve rüzgâr dolayısıyla biz oraya '1 Mayıs Meydanı' veya 'Taksim 1 Mayıs Meydanı' gibi bir ismi benimsersek, bundan 50 sene sonra olacak bir başka siyasi hadise dolayısıyla o ismin yeniden değiştirilmesinin kapısını açmış oluruz. Şehrin her yeriyle siyasi birtakım fikirler yüzünden oynamamak lazım.” demişti.

Prof. Dr. İlber Ortaylı ise "Ben bu meydan isimlerinin değiştirilmesine çok karşıyım ama istiyorlarsa usulleri var, referandum gibi bir şey yapılır, verilir" düşüncesindedir.

İstanbul tarihi uzmanı Prof. Dr. Semavi Eyice, “Olmaz. Bunu kim isterse istesin, bu olmaz. Yabancılar işgal sırasında o zamanki adıyla Büyük Cadde’deki bütün binaları Yunan, İngiliz ve Fransız bayraklarıyla donattı. 1923 yılından sonra burası İstiklal Caddesi oldu. Buradaki resmi geçiti izlemek çocukluğumun en büyük merakıydı. Yabancılara karşı bir gösteriydi. Bunun ulaşım noktası da Cumhuriyet Anıtı’ydı. Cumhuriyet Anıtı, Taksim Anıtı olarak da anılır. Cumhuriyet döneminde de 'Taksim' olarak geçer oranın adı. Bizim en büyük huyumuz tarihi isimleri ortadan kaldırıp günlük politikaya yönelik isimler vermek. Bunlara şiddetle karşıyım.” görüşünü açıklamıştır.

İzmir’de "Üçkuyular" ismi bir anda Kennedy Meydanı olmuş, sonra İzmirli’nin mücadelesi ile bu ismin değiştirilip bir Türk komutan olan “Fahrettin Altay” ismi verilmiş, tüm bunlara rağmen İzmirliler ısrarla "Üçkuyular" demekten vazgeçmemişledir.

Sonuç olarak; halkın hafızasını yok saymayalım, tarihi karartmayalım ve kent bilincini gelecek kuşaklara taşıyarak genç kuşakların ve gelecek kuşakların geçmişle bağlarını koparmayalım.


Maksem: Osmanlı döneminde, bentlerden şehre gelen suların, ölçülerek ev, çeşme ve hamam gibi farklı yer ve yönlere dağıtımının yapıldığı, lüleli havuz ve tekneleri olan üstü örtülü su haznesi yapılar.