28.11.2020, 08:58

Gastronominin Suçu Nedir?

Gastronominin Suçu Nedir?

Mart 2020'de 75 gün kapalı kalan yeme içme mekanlarının haziranda yeniden açılması ile kapalı dönemin ve yeni dönemin finansman sıkıntılarından arınacağı umudu ile çalışmalarına başlayan restoran sektörü ağustos ayının yüzde yetmişlere varan ciroları ile artık her şeyin normalleştiğini düşünüyordu. 

Ötelenmiş ve ertelenmiş borçlarını yapılandırıp kasım-aralık dönemine umudunu bağlayarak işletmesini ayakta tutmayı hedefliyordu. Dünyada ve ülkemizde kışın gelişi ile artan hasta sayıları yeni önlemler alınmasını zorunlu hale getirdi. Buraya kadar her şey herkes tarafından normal karşılanıyordu. Ancak önlemler kapsamında sadece halı sahaların ve gastronomi sektörünün kapatılması kimse için sorun olmayabilirdi. Halı sahalar için bir şey söyleyemem çünkü sektörü tanımıyorum. Ancak gastronomi sektörü için söyleyebileceğim çok fazla ayrıntı var. Yasak kararları alınırken gözden kaçırılan bazı noktalar oldu. Bu noktalar gastronomi sektöründe yatırım yapmış ve istihdam sağlayan işletmeler için ve bu sektörde çalışanlar için çok önemli ayrıntılar. Hatta işletmeler için geri dönülemez kötü senaryolara sebep olabilecek gelişmeler yaratabilecek noktadadır. 

Öncelikle sektör çalışanları için şöyle bir durum var. Mart ve haziran arasındaki dönemde kısa çalışma ödeneği alabilmiş ancak işletmesi kapanmış ve haziran ayı içerisinde yeni iş bularak çalışmaya başlamış olanlar, bu dönem uygulanan yasaklarda kısa çalışma ödeneğinden maalesef faydalanamıyorlar. Bu durum hak kaybına ve eşitsizliğe yol açmakta ancak bundan daha önemlisi insanların geçimlerini sıkıntıya sokmaktadır. Sektör çalışanları bu hak kaybından dolayı ev kirası, banka taksitleri gibi ödemelerini yapamamaktadır. Yapılamayan bu ödemeler maddi sıkıntıları ve banka borçlarının faizler ile elde olmayan sebeplerden dolayı artmasına neden olduğu gibi psikolojik sorunları da beraberinde getirmektedir.
Pandemiye rağmen Cumhuriyet tarihi karlılık rekorları kıran bankacılık sektörü ve işleri yolunda giden otomotiv sektörüne verilen kısa çalışma ödeneği destekleri kaldırılarak yeme içme sektörüne aktarılabilir. Böylece kaynakların verimliliği arttırılarak ekonomik kayıpların önüne geçebiliriz.
Diğer tarafta bu sektöre yatırım yapan, geçimini yaptığı yatırımlardan sağlayan ve istihdam sağlayan işletmelerinde büyük sıkıntıları var. Henüz mart-haziran dönemi yaralarını saramamış borçlarını kapatamamış şirketler yeniden kapanarak daha büyük finansal krizler yaşamaktadır. Birinci dönemde yetmiş gün kapalı olan işletmeler tahmini olarak ocak ayında açılırsa toplamda yüz onbeş gün kapalı kalmış olacaklar buda demek oluyor ki üç yüz almış beş gün olan bir yılın yaklaşık 1/3'lik kısmında kapalı olarak gelirlerinden mahrum kalmaktadır. Yaklaşık yüz on beş gün devlet kararı ile kapatılan bu işletmelerin banka kredileri, çek ödemeleri, tedarikçi ödemeleri, kira ödemeleri gibi önceden planlanmış yapılması zorunlu ödemeleri vardır. Bu ödemeler için devletimizin acil olarak bu şirketlere finansal destek vermesi eğer veremiyorsa faizsiz şekilde bu ödemelerin en az bir yıl ertelenmesi için yapılandırma kanunu çıkartması gerekmektedir. Çek ödemesini dükkanın kapandığı için gelirinden mahrum kaldığı için yapamayan restorancının işletmesi kapalıyken haciz işlemi ile mi karşılaşacak? Bu dönem banka kredisini ödeyemediği için banka ile temerrüte mi düşecek? Bir şirketin başına gelebilecek bu kötü senaryolardan dolayı kredibilitelerini kaybetmeden korunmaya alınması gerekmektedir. Herkes biliyor ki bu ödemeler temerrüte düştüğünde yaklaşık yüzde 40 oranında borçlar büyümektedir. İşletme sahibi düzeni bozulduğuna mı üzülecek, icralık olduğuna mı üzülecek yoksa borcu büyüdüğüne mi üzülecek? Bir yıllık planlamada yılın 1/3'i zaman dilimde kapalı kalmak ve ödemelerini aksatmadan devam edebilmek her şirkete nasip olabilecek bir durum değildir. Pandemi öncesinde elde edilmiş ekonomik kazanımların ve ekonominin bel kemiği olan kobilerinpandemi sonrası kaybedilmemesi için bu yapısal desteklerin hata geçirilmesi önemlidir. Unutulmaması gereken en önemli durum kaybedilmiş her bir şirketin devlete maliyetinin çok daha fazla olduğudur. 
 

Yorumlar (0)
4
açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 27 60
2. Galatasaray 28 58
3. Fenerbahçe 27 55
4. Trabzonspor 27 51
5. Hatayspor 28 46
6. Alanyaspor 27 43
7. Gaziantep FK 28 43
8. Karagümrük 28 41
9. Göztepe 27 36
10. Antalyaspor 27 35
11. Sivasspor 27 34
12. Konyaspor 26 32
13. Malatyaspor 28 31
14. Kayserispor 27 31
15. Kasımpaşa 27 29
16. Başakşehir 28 29
17. Rizespor 27 28
18. Ankaragücü 27 26
19. Erzurumspor 27 26
20. Denizlispor 27 24
21. Gençlerbirliği 27 21
Takımlar O P
1. Giresunspor 25 53
2. Samsunspor 25 50
3. İstanbulspor 25 47
4. Adana Demirspor 25 45
5. Altınordu 25 45
6. Altay 25 44
7. Tuzlaspor 25 41
8. Ankara Keçiörengücü 25 40
9. Bursaspor 25 34
10. Ümraniye 25 34
11. Bandırmaspor 25 32
12. Boluspor 25 29
13. Menemenspor 25 27
14. Adanaspor 24 26
15. Balıkesirspor 24 25
16. Akhisar Bld.Spor 25 22
17. Ankaraspor 25 16
18. Eskişehirspor 25 7
Takımlar O P
1. Man City 28 65
2. M. United 28 54
3. Leicester City 28 53
4. Chelsea 27 47
5. Everton 26 46
6. Tottenham 27 45
7. West Ham 26 45
8. Liverpool 28 43
9. Aston Villa 26 40
10. Arsenal 27 38
11. Leeds United 26 35
12. Wolverhampton 28 35
13. Crystal Palace 28 34
14. Southampton 27 33
15. Burnley 28 30
16. Newcastle 27 27
17. Brighton 27 26
18. Fulham 28 26
19. West Bromwich 28 18
20. Sheffield United 28 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 25 59
2. Barcelona 26 56
3. Real Madrid 26 54
4. Sevilla 25 48
5. Real Sociedad 25 42
6. Real Betis 25 39
7. Villarreal 26 37
8. Celta de Vigo 26 33
9. Granada 25 33
10. Levante 25 32
11. Athletic Bilbao 24 30
12. Valencia 26 30
13. Osasuna 26 28
14. Cádiz 26 28
15. Getafe 26 27
16. Real Valladolid 26 25
17. Elche 25 24
18. Eibar 26 22
19. Deportivo Alaves 25 22
20. Huesca 26 20