28.11.2020, 08:58

Gastronominin Suçu Nedir?

Gastronominin Suçu Nedir?

Mart 2020'de 75 gün kapalı kalan yeme içme mekanlarının haziranda yeniden açılması ile kapalı dönemin ve yeni dönemin finansman sıkıntılarından arınacağı umudu ile çalışmalarına başlayan restoran sektörü ağustos ayının yüzde yetmişlere varan ciroları ile artık her şeyin normalleştiğini düşünüyordu. 

Ötelenmiş ve ertelenmiş borçlarını yapılandırıp kasım-aralık dönemine umudunu bağlayarak işletmesini ayakta tutmayı hedefliyordu. Dünyada ve ülkemizde kışın gelişi ile artan hasta sayıları yeni önlemler alınmasını zorunlu hale getirdi. Buraya kadar her şey herkes tarafından normal karşılanıyordu. Ancak önlemler kapsamında sadece halı sahaların ve gastronomi sektörünün kapatılması kimse için sorun olmayabilirdi. Halı sahalar için bir şey söyleyemem çünkü sektörü tanımıyorum. Ancak gastronomi sektörü için söyleyebileceğim çok fazla ayrıntı var. Yasak kararları alınırken gözden kaçırılan bazı noktalar oldu. Bu noktalar gastronomi sektöründe yatırım yapmış ve istihdam sağlayan işletmeler için ve bu sektörde çalışanlar için çok önemli ayrıntılar. Hatta işletmeler için geri dönülemez kötü senaryolara sebep olabilecek gelişmeler yaratabilecek noktadadır. 

Öncelikle sektör çalışanları için şöyle bir durum var. Mart ve haziran arasındaki dönemde kısa çalışma ödeneği alabilmiş ancak işletmesi kapanmış ve haziran ayı içerisinde yeni iş bularak çalışmaya başlamış olanlar, bu dönem uygulanan yasaklarda kısa çalışma ödeneğinden maalesef faydalanamıyorlar. Bu durum hak kaybına ve eşitsizliğe yol açmakta ancak bundan daha önemlisi insanların geçimlerini sıkıntıya sokmaktadır. Sektör çalışanları bu hak kaybından dolayı ev kirası, banka taksitleri gibi ödemelerini yapamamaktadır. Yapılamayan bu ödemeler maddi sıkıntıları ve banka borçlarının faizler ile elde olmayan sebeplerden dolayı artmasına neden olduğu gibi psikolojik sorunları da beraberinde getirmektedir.
Pandemiye rağmen Cumhuriyet tarihi karlılık rekorları kıran bankacılık sektörü ve işleri yolunda giden otomotiv sektörüne verilen kısa çalışma ödeneği destekleri kaldırılarak yeme içme sektörüne aktarılabilir. Böylece kaynakların verimliliği arttırılarak ekonomik kayıpların önüne geçebiliriz.
Diğer tarafta bu sektöre yatırım yapan, geçimini yaptığı yatırımlardan sağlayan ve istihdam sağlayan işletmelerinde büyük sıkıntıları var. Henüz mart-haziran dönemi yaralarını saramamış borçlarını kapatamamış şirketler yeniden kapanarak daha büyük finansal krizler yaşamaktadır. Birinci dönemde yetmiş gün kapalı olan işletmeler tahmini olarak ocak ayında açılırsa toplamda yüz onbeş gün kapalı kalmış olacaklar buda demek oluyor ki üç yüz almış beş gün olan bir yılın yaklaşık 1/3'lik kısmında kapalı olarak gelirlerinden mahrum kalmaktadır. Yaklaşık yüz on beş gün devlet kararı ile kapatılan bu işletmelerin banka kredileri, çek ödemeleri, tedarikçi ödemeleri, kira ödemeleri gibi önceden planlanmış yapılması zorunlu ödemeleri vardır. Bu ödemeler için devletimizin acil olarak bu şirketlere finansal destek vermesi eğer veremiyorsa faizsiz şekilde bu ödemelerin en az bir yıl ertelenmesi için yapılandırma kanunu çıkartması gerekmektedir. Çek ödemesini dükkanın kapandığı için gelirinden mahrum kaldığı için yapamayan restorancının işletmesi kapalıyken haciz işlemi ile mi karşılaşacak? Bu dönem banka kredisini ödeyemediği için banka ile temerrüte mi düşecek? Bir şirketin başına gelebilecek bu kötü senaryolardan dolayı kredibilitelerini kaybetmeden korunmaya alınması gerekmektedir. Herkes biliyor ki bu ödemeler temerrüte düştüğünde yaklaşık yüzde 40 oranında borçlar büyümektedir. İşletme sahibi düzeni bozulduğuna mı üzülecek, icralık olduğuna mı üzülecek yoksa borcu büyüdüğüne mi üzülecek? Bir yıllık planlamada yılın 1/3'i zaman dilimde kapalı kalmak ve ödemelerini aksatmadan devam edebilmek her şirkete nasip olabilecek bir durum değildir. Pandemi öncesinde elde edilmiş ekonomik kazanımların ve ekonominin bel kemiği olan kobilerinpandemi sonrası kaybedilmemesi için bu yapısal desteklerin hata geçirilmesi önemlidir. Unutulmaması gereken en önemli durum kaybedilmiş her bir şirketin devlete maliyetinin çok daha fazla olduğudur. 
 

Yorumlar (0)
hafif yağmur
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 20 44
2. Fenerbahçe 20 42
3. Galatasaray 20 39
4. Gaziantep FK 20 35
5. Alanyaspor 20 34
6. Trabzonspor 20 33
7. Hatayspor 20 32
8. Karagümrük 20 30
9. Malatyaspor 20 27
10. Antalyaspor 20 26
11. Göztepe 20 25
12. Kasımpaşa 20 25
13. Rizespor 20 25
14. Sivasspor 20 24
15. Başakşehir 20 24
16. Konyaspor 20 23
17. Kayserispor 20 19
18. Gençlerbirliği 20 19
19. Ankaragücü 20 18
20. Erzurumspor 20 17
21. Denizlispor 20 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 18 38
2. İstanbulspor 18 37
3. Samsunspor 18 36
4. Altay 18 32
5. Adana Demirspor 18 31
6. Ankara Keçiörengücü 18 31
7. Bursaspor 18 30
8. Tuzlaspor 18 30
9. Altınordu 18 28
10. Bandırmaspor 18 27
11. Adanaspor 18 21
12. Ümraniye 18 20
13. Boluspor 18 19
14. Menemen Belediyespor 18 19
15. Akhisar Bld.Spor 18 16
16. Balıkesirspor 18 16
17. Ankaraspor 18 10
18. Eskişehirspor 18 4
Takımlar O P
1. Man City 19 41
2. M. United 19 40
3. Leicester City 19 38
4. West Ham 20 35
5. Liverpool 19 34
6. Tottenham 18 33
7. Everton 17 32
8. Arsenal 20 30
9. Aston Villa 17 29
10. Chelsea 19 29
11. Southampton 19 29
12. Leeds United 19 26
13. Crystal Palace 20 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Burnley 18 19
16. Newcastle 20 19
17. Brighton 19 17
18. Fulham 18 12
19. West Bromwich 20 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 18 47
2. Real Madrid 19 40
3. Barcelona 19 37
4. Sevilla 19 36
5. Villarreal 20 34
6. Real Sociedad 20 31
7. Granada 20 28
8. Real Betis 20 27
9. Athletic Bilbao 19 24
10. Celta de Vigo 20 24
11. Cádiz 20 24
12. Levante 19 23
13. Getafe 19 23
14. Valencia 20 20
15. Eibar 20 20
16. Real Valladolid 20 20
17. Osasuna 20 19
18. Deportivo Alaves 20 18
19. Elche 18 17
20. Huesca 20 13